Бельгиялықтар Королі Филипп пен Патшайым Матильданың Астанаға жасаған тарихи мемлекеттік сапары екіжақты қарым-қатынастарды сапалы жаңа деңгейге көтерді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Zakon.kz сайтына сілтеме жасап.
Еуропалық монархтардың сапары аясында саяси, экономикалық және технологиялық ықпалдастықты нығайтудың өзекті бағыттары талқыланды. Құрылтай депутаты Максим Рожин атап өткендей, аталған кездесудің мәні протоколдық шеңберден әлдеқайда тереңде жатыр. Қазақстан өзінің сыртқы саясатында еуропалық бағытты кеңейтуге, елімізге сапалы капитал мен озық технологияларды тартуға басымдық береді. Сонымен бірге тараптар Азия мен Еуропаны жалғайтын транзиттік-транспорттық дәліздерді дамытуға ерекше назар аударды. Соңғы жылдары екі ел арасындағы тауар айналымы өсіп, Бельгия тарапынан салынған инвестиция көлемі 15 млрд доллардан асты.
Осы орайда Құрылтай депутаты Максим Рожин геосаяси жағдайды талдай келе:
«Сөз Қазақстанның сыртқы саясатының еуропалық бағытын кеңейту, инвестиция тарту, көлік дәліздерін дамыту және жаңа технологиялық серіктестіктер құру туралы болып отыр. Геосаяси бәсекелестік күшейген жағдайда Қазақстан тек инвестициялық капиталды ғана емес, заманауи технологияларды, өндірістік құзыреттерді және халықаралық нарықтарға шығу мүмкіндігін ұсына алатын мемлекеттермен қарым-қатынасты нығайтуға ұмтылады. Бельгия монархтарының сапарын дәл осы тұрғыдан қарастырған жөн», – деді.
Сапар қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, цифрландыру және денсаулық сақтау салаларын қамтитын 16 маңызды құжатқа қол қойылды. Сондай-ақ қос тарап AlemAI, Alatau City сияқты инновациялық жобалар мен протонды терапия сияқты жоғары технологиялық медицина бағытында бірігіп жұмыс істеуге келісті.
Сондай-ақ депутат шикізатты терең өңдеу мен логистикалық әлеуетті арттыру мәселелеріне де жеке тоқталды:
«Еліміз өндірілген ресурстарды республика ішінде терең өңдеуге және қосылған құны жоғары дайын өнімді экспорттауға мүдделі. Дәл осы себепті келіссөздер барысында Қазақстан озық технологиялар трансфертіне, бірлескен өндірістерді оқшаулауға және сапалы бельгиялық инвестицияларды тартуға баса мән береді, олардың көлемі 2005 жылдан бері 15 млрд доллардан асты. Қазақстан Президенті Искерлік кеңесте сөйлеген сөзінде Антверпен-Брюгге, Ақтау және Құрық порттары арасында практикалық серіктестік орнатуға мүдделілік танытты. Сараптамалық тұрғыдан алғанда, бұл екіжақты күн тәртібінің ең келешегі бар элементтерінің бірі. Мұндай ынтымақтастықты дамыту қазақстандық экспорттаушылардың логистикалық мүмкіндіктерін кеңейтуге, тасымал тиімділігін арттыруға және елдің халықаралық өндірістік-сауда шынжырына қатысуын нығайтуға жол ашады», – деп атап өтті ол.
Тараптардың цифрландыру мен озық IT-инфрақұрылымдарды дамытуға мүдделілігі жайлы депутат былай деді:
«Екі елдің бірлескен мәлімдемесінде жасанды интеллект, үлкен деректер, бұлтты технологиялар, суперкомпьютерлік инфрақұрылым және деректерді өңдеу орталықтары саласындағы өзара іс-қимылды дамытуға қызығушылық бекітілді. Бұл бағытты Қазақстан экономикасының ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігі контекстінде қарастыру маңызды. Қол жеткізілген келісімдер ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізуді, озық технологияларды енгізуді, өңдеу өндірістерін дамытуды, құрылыс пен медициналық технологияларды қамтиды. Негізгі нәтижелердің бірі Бельгияның Vandeputte, Scaldis және Linagro компанияларының қазақстандық зығыр тұқымын сатып алу туралы алты келісімі болды».
Кездесу аясында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев шетелдік инвесторлар үшін еліміздегі қоғамдық тұрақтылық, заң үстемдігі мен қолайлы бизнес ортасы негізгі кепіл екенін жеткізді. Мемлекеттік деңгейдегі келіссөздер екіжақты әріптестікті әрі қарай дамытуға берік негіз қалайды.
Осы орайда Максим Рожин адам капиталы мен заңнамалық реформалардың маңыздылығын баса айтты:
«Президент республикаға жұмыс істеуге келетін мамандарды бағалау кезінде олардың этникалық тегі емес, интеллектуалдық қабілеттері мен құзыреттіліктері шешуші мәнге ие екенін баса айтты. Бұл позиция Қазақстан үшін фундаменталды «Әралуандықтағы бірлік» принципін тікелей көрсетеді. Тұрақты әлеуметтік орта, болжамды ойын ережелері және мәдени әртүрлілікке құрметпен қарау Қазақстанның халықаралық инвесторлар, зерттеушілер, туристер мен жоғары білікті мамандар үшін тартымдылығын едәуір арттырады. Осы контекстте Астананың дипломатиялық күн тәртібі 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енген жаңа Конституция құқықтық іргетасын қалаған ауқымды ішкі жаңғырумен тығыз байланысты. Елдің Негізгі заңы нормативтік архитектураны терең жүктеуді бекітіп, азаматтар мен бизнесті практикалық қорғаудың басты құралына айналды. Мемлекет жариялаған адамға бағдарланған бағыт сот жүйесінің тәуелсіздігін нығайтудан бастап Конституциялық сот арқылы құқықтарды тікелей қорғау тетіктеріне дейінгі жұмыс істейтін құқықтық институттармен сүйемелденеді. Шетелдік капиталға болжамды әрі қауіпсіз іскерлік гавань ұсына отырып, Қазақстан кез келген ұзақ мерзімді келісімдердің жоғары кепілі ретінде заң үстемдігіне сүйенеді».
Сөзінің қорытындысында сарапшы сапардың тарихи мәні мен дипломатиялық деңгейіне баға берді:
«Жалпы алғанда, Бельгия королі Филипп пен патшайым Матильданың Қазақстанға тарихтағы алғашқы мемлекеттік сапары айқын табыспен аяқталып, таза дипломатиялық символизмнен пәндік экономикалық прагматизмге көшуді бекітті. Мемлекеттік сапар форматының өзі маңызды дипломатиялық мәнге ие. Дипломатияда сапар мәртебесі бәрін шешеді. Монархтың келуі – мемлекетаралық танылудың ең жоғары деңгейі. Брюссель Еуропалық одақ пен НАТО-ның саяси жүрегі болып табылғандықтан, Қазақстан Еуропадағы шешім қабылдайтын басты орталықпен тікелей байланыс арнасын нығайтады. Президент Тоқаевтың жеке беделі мен қалыптасқан байланыстары Астанаға ЕО-дағы өз мүдделерін өте жоғары деңгейде ілгерілетуге мүмкіндік береді. Бельгия өңірлері үкіметтерінің басшыларын, транснационалдық компаниялардың топ-менеджерлерін және жетекші жоғары оқу орындарының ректорларын қамтыған 110 адамнан тұратын Бельгия делегациясының ерекше өкілетті құрамы Брюссельдің жоғары қызығушылық деңгейін айқын көрсетті».
Ірі халықаралық келісімдер мен стратегиялық серіктестіктер ел экономикасын әртараптандыруға зор серпін береді. Жетісу өңірі сияқты аграрлық-индустриялық аймақтар үшін де заманауи агротехнологияларды енгізу, қайта өңдеу өндірісін дамыту және жаңа жұмыс орындарын ашудың келешегі мол.
