Ерулік — ауылға немесе көшеге жаңадан қоныс аударып келген отбасына көрші-қолаңның қонақасы беруі, яғни ас ұйымдастыруы. Мұндай дәстүрдің түп-төркіні халқымыздың қонақжайлық қасиетімен, көршілік мәдениетімен тығыз байланысты.
«Ерулік беру« деген тіркес ерте заманнан-ақ қазақтың тұрмысында жиі қолданылып келген. Мұндағы мақсат — жаңа отбасыны бөтенсітпей, ортаға бейімдеу, танысу, әрі болашақта тату-тәтті көршілік орнату.
Ерулік тек дастарқан жайып, тамақ берумен шектелмейді. Бұл — көршілік қарым-қатынастың бастауы, адамдар арасындағы сенім мен сыйластықтың негізі.
-
Қайырымдылық пен қамқорлық: Жаңа көшіп келген отбасыға қолғабыс көрсету, қажет болса, көмектесу.
-
Жақындасу мен танысу: Көрші-көлем бір-бірімен жақын араласып, түсіністік орнатады.
-
Қоғамдық тұрақтылық: Осындай салттар арқылы қазақ қоғамында көршілер арасында кикілжің, жатсыну азайып отырған.
Ерулік асын беру — әр үйдің мүмкіндігіне қарай орындалатын, бірақ ерекше көңіл бөлінетін рәсім.
Әдетте дастарқанда:
-
ет тағамдары (қуырдақ, бешбармақ),
-
бауырсақ, шелпек,
-
сүт тағамдары (айран, қымыз, шұбат),
-
тәттілер мен шай болады.
Бұл бір жағынан, құрмет көрсету, екінші жағынан берекелі дастарқан арқылы көңіл табу дәстүрі.
Қазақта «Көрші ақысы — Тәңір ақысы» деген терең мағыналы сөз бар. Бұл көршінің қадірін, оның қоғамдағы орнын айқындайды. Ерулік — сол ұғымның нақты көрінісі.
Бұл дәстүр көршілер арасында:
-
сенімді байланыс орнатады;
-
отбасыларды жақындастырады;
-
балалардың тәрбиесіне оң әсер етеді — олар көршілік сыйластықты, ынтымақты бойына сіңіреді.
Бүгінде урбанизация мен пәтерлік өмір салтына байланысты ерулік дәстүрі сирек кездесіп жатады. Дегенмен, бұл — қазақ болмысына сай қайта жаңғыртуды қажет ететін ізгі салттардың бірі.
Жаңа көшіп келген көршілермен танысу, бір кесе шай беріп, жылы сөз айту — қазіргі қоғамда да өз маңызын жойған жоқ. Тіпті, ерулік арқылы адамдар арасындағы психологиялық жақындық, қауіпсіздік сезіміқалыптасады.
Ерулік — тек көне салт емес, бүгінгі күнде де маңызын жоймаған рухани байлық. Ол халқымыздың бауырмалдығын, кеңпейілдігін, көрегендігін дәлелдейді. Осындай дәстүрлерді ұмытпау, ұрпақ санасына сіңіру — біздің ұлттық міндетіміз.
”Жетісу-Ақпарат”
