Дүниежүзінде сан мыңдаған ұлт пен ұстаным бар. Алайда мұндайды сіз еш жерден естіп көрмеген боларсыз. Атақты Мексика елінде өлілер күні аталып өтеді. Аты құлаққа жағымсыз естілгенімен, олар үшін бұл айтулы мереке.
Өлілер күні – майялар мен ацтектерден бастау алатын ежелгі мереке. Бұл дәстүр 3000 жыл бұрын пайда болған деген дерек бар. Аңыз бойынша, қараша айының алғашқы күндері қайтыс болғандардың рухтары үйлері мен отбасыларына барады. 1 қарашада сәбилер мен балалар, 2 қарашада ересектер келеді деген нанымға сүйенеді.
Бұл мерекені Мексика және Орталық Американың кейбір елдері Эль Диа де Муэртос немесе «Өлілер күні» деп атап өтеді.
Мексикалықтардың ойынша, қайтыс болған туыстары 2 қараша күні отбасына орала алады. Ал 1 қараша – періштелер күні. Себебі, бұл күні өлі балалар қонаққа келеді. Бұл әруақтардың үйге жолын таба алатын жылдың жалғыз күні. Оларға жағымды кездесу ұйымдастыру керек, өйткені басқа әлемнен жол тауып келу оңай емес. Тиісінше, олар көңіл көтеруге тиіс.
Бұл мерекенің аты қорқынышты болғанымен, бұл күнді мексикалықтар көңілді өткізеді. Көшелерде карнавалдар өтеді, театрландырылған қойылымдар қойылып, скелет костюмдерін киген мариачи музыканттары көше концерттерін ұйымдастырады.
Бас сүйектерді бейнелейтін заттардың көптігіне қарамастан, бұл күнді мұңды деуге болмайды. Жалпы, испан отарлауына дейінгі кезеңде жергілікті тұрғындар өлгендердің бас сүйектерін үйлерінде сақтайтын болған. Олар үшін бұл үйге бойтұмар ретінде қызмет етіп, әртүрлі діни рәсімдер кезінде өлім мен қайта тірілуді бейнелейтін отбасылық мұраның бір түрі болды. Шынында да, үнді тайпаларының дәстүрінде адам қайтыс болғанда, адам өзінің өмірлік энергиясын қоршаған әлемге береді деп сенген. Сондықтан өлім әдетте бұл жерде жарқын оқиға ретінде құрметтеледі.
Тұрғындар өлгендер келетін түнге белсенді түрде дайындалады. Олар үйлерін шамдармен және уақытша құрбандық үстелдерімен безендіреді. Мерекенің символы Мексика мифологиясының негізгі элементтерінің бірі Катрина.
Сондай-ақ, марқұмдар күні зираттарды аралап, бейіттерге «сыйлықтар» әкелу дәстүрге айналған. Ең қызығы, ешкім жыламайды. Адамдар құлпытастардың басына жиналып, қайтыс болған туысқаны туралы қызықты және күлкілі оқиғаларды еске алады. Әдетте балалардың басына кәмпиттер, ал ересектерге сүйікті тағамдары мен алкогольдік сусындар алып келеді.
Өлілер күнінің дәстүрлі тағамы қанттан немесе шоколадтан жасалған бас сүйектері мен «Pan de muerte» наны. Мұндай тәттілерді өздері дайындайды және бас сүйегінің маңдайына мерекеге қатысушылардың есімдерін жазып шығу керек. Содан кейін бұл кондитерлік өнімдерді кешке келген қонақтарға таратады.
Айғаным АЙТМҰХАН
