Қазақстанда ауыл шаруашылығы жерлерін пайдаланудың мүлдем жаңа қағидалары енгізілмек, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Мәжілістің жалпы отырысында таныстырылған «Топырақты қорғау туралы» заң жобасы еліміздің аграрлық секторындағы маңызды қадамдардың бірі. Депутат Нұржан Әшімбетов таныстырған бұл құжат жерді жай ғана пайдалану емес, оны келер ұрпаққа құнарлы күйінде жеткізуді көздейді. Бұл бастама азық-түлік қауіпсіздігі мен экологиялық тепе-теңдікті сақтау үшін өте өзекті.
Жаңа талаптардың ішіндегі ең негізгісі – ауыл шаруашылығы жерінің паспорты. Бұл құжат әрбір жер телімінің «денсаулығын» көрсететін анықтама іспеттес. Енді жерді жалға алған немесе иеленген кәсіпкер оның жай-күйіне тікелей жауап береді.
Жер паспортында келесідей маңызды көрсеткіштер жазылады:
- Топырақтың бонитет балы;
- Қарашірік (гумус) мөлшері;
- Азот, фосфор және калий деңгейі;
- Тұздану дәрежесі мен қышқылдығы.
Мұндай деректердің болуы жердің тозуын уақытылы анықтауға көмектеседі. Егер пайдаланушы жерді аяусыз пайдаланып, оның құнарын төмендетіп алса, мемлекет тарапынан тиісті шаралар қолданылады.
Заң жобасында жер жұмыстарын жүргізу кезінде топырақтың беткі құнарлы қабатын міндетті түрде сыпырып алу және оны дұрыс сақтау талабы бекітілген. Бұл қабатты кейіннен жерді қалпына келтіру (рекультивация) үшін қайта пайдалану қажет. Ең бастысы, құнарлы топырақты учаскеден тыс жерге шығаруға қатаң тыйым салынады.
Бұл шаралар әсіресе құрылыс немесе кен өндіру жұмыстары кезінде ауыл шаруашылығы алқаптарының бүлінуіне жол бермейді. Топырақ мониторингі жүйелі түрде жүргізіліп, барлық нәтижелер электрондық ауыл шаруашылығы картасында ашық жарияланып тұрады. Бұл цифрландыру арқылы саланы ашық әрі бақылауда ұстауға мүмкіндік береді.
Көптеген фермерлер үшін бұл талаптар бастапқыда қосымша жүктеме сияқты көрінуі мүмкін. Алайда, топырақ құнарлылығының артуы – өнімділіктің жоғарылауы деген сөз. Топырақтың агрохимиялық құрамын нақты білу арқылы аграрлар тыңайтқыштарды тиімді пайдаланып, шығындарын азайта алады.
Ауыл шаруашылығы министрлігі осы бағыттағы негізгі үйлестіруші орган ретінде жер иелеріне әдістемелік көмек көрсетіп, практикалық ұсынымдар береді. Бұл заңды қабылдау – еліміздің жер қорын талан-таражға салмай, оны ғылыми негізде басқаруға көшудің белгісі.
