Қазақстанда ядролық және радиациялық оқиғаларға жедел мониторинг жүргізу және ден қою орталығы ашылды. Жаңа құрылым радиациялық жағдайды бақылауға, ықтимал қауіптерді дер кезінде анықтауға және төтенше оқиғалар кезінде жауапты мекемелердің жұмысын үйлестіруге арналған, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Орталықтың ашылу рәсімі Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігінде өтті. Жоба Қазақстан мен Америка Құрама Штаттарының ынтымақтастығы аясында, АҚШ Энергетика министрлігінің Ядролық қауіпсіздік жөніндегі ұлттық әкімшілігінің қолдауымен жүзеге асырылды.
Салтанатты шараға Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің, АҚШ-тың Қазақстандағы елшілігінің және америкалық Ядролық қауіпсіздік жөніндегі ұлттық әкімшіліктің өкілдері қатысты.
Жаңа орталықтың басты міндеті – радиациялық ахуал туралы мәліметтерді жинақтау, талдау және тиісті мемлекеттік органдарға жедел жеткізу. Ядролық немесе радиациялық сипаттағы оқиға тіркелген жағдайда орталық жауапты құрылымдар арасындағы ақпарат алмасуды және іс-қимылдарды үйлестіруге қатысады.
Радиациялық оқиғалар әртүрлі жағдайда туындауы мүмкін. Мәселен, радиоактивті материалдарды сақтау немесе тасымалдау кезіндегі қауіпсіздік талаптарының бұзылуы, радиациялық көздермен жұмыс істеу барысында орын алатын техникалық ақаулар немесе ядролық нысандардағы төтенше жағдайлар осындай қауіптерге жатады. Мұндай кезде оқиғаның ауқымын дұрыс бағалау және нақты ақпаратқа сүйеніп шешім қабылдау маңызды. Сондықтан жаңа орталықтың қызметі тек жағдайды бақылаумен шектелмей, тиісті мекемелердің өзара байланысын жақсартуға да бағытталған.
Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің хабарлауынша, орталықтың ашылуы еліміздің ядролық және радиациялық қауіпсіздік жүйесін нығайтуға мүмкіндік береді. Ведомство жаңа құрылым ықтимал оқиғаларға дайындық деңгейін арттырып, мемлекеттік органдар мен мамандандырылған ұйымдардың бірлескен жұмысын жетілдіруге ықпал етеді деп күтеді. Алдағы уақытта орталықтың техникалық және талдамалық мүмкіндіктерін кеңейту жоспарланған. Сонымен қатар мамандарды даярлау, олардың кәсіби біліктілігін арттыру және практикалық оқу-жаттығулар өткізу көзделіп отыр.
Айта кету керек, мұндай орталықтың ашылуы елімізде радиациялық апат болғанын білдірмейді. Оның негізгі мақсаты – ықтимал қауіптерге алдын ала дайын болу және төтенше жағдай туындаған кезде қажетті ақпараттың жедел әрі дұрыс жеткізілуін қамтамасыз ету.
Қазақстан үшін ядролық және радиациялық қауіпсіздік мәселесінің маңызы зор. Елде уран өндіру саласы дамыған, сондай-ақ радиоактивті материалдармен жұмыс істейтін ғылыми және өндірістік нысандар бар. Сондықтан радиациялық жағдайды бақылау мен жауапты мекемелердің өзара үйлесімді әрекеті қауіпсіздік жүйесінің маңызды бөлігі саналады. Жаңа орталық осы бағыттағы жұмысты жүйелеуге арналған. Ал оның тиімділігі мамандардың дайындығына, ақпарат алмасу жылдамдығына және төтенше жағдайларға әрекет ету тетіктерінің іс жүзінде қаншалықты дұрыс жұмыс істейтініне байланысты болады.
