Елімізде жұмыс іздеп жүрген азаматтарға қолдау көрсету және субсидияланатын жұмыс орындарын ұйымдастыру тәртібі жаңарып жатыр. Өзгерістер жұмыссыз мәртебесін беруге дейінгі жұмыс іздеу мерзімін, Мансап орталықтарының қызметін және жұмыс берушілерге қойылатын талаптарды қамтиды. Азаматтар үшін негізгі мәселе – қандай көмек көрсетілетіні, ал жұмыс берушілер үшін бағдарламаға қандай шартпен қатысуға болатыны.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 1 қазаннан бастап жұмыс іздеушілерге қызмет көрсету тәсілдерін жетілдіруге арналған пилоттық жобаны іске асыра бастады. Оның негізгі мақсаты – көмекті әр азаматтың тәжірибесі мен қажеттілігіне қарай ұйымдастырып, нақты жұмысқа орналасуына бағыттау.
Басты өзгерістің бірі – азаматқа жұмыссыз мәртебесі берілгенге дейін лайықты жұмыс іздеу мерзімінің 2 күннен 13 күнге дейін ұзартылуы. Осы уақыт ішінде Мансап орталығының мамандары жұмыс іздеушінің еңбек тәжірибесін, кәсіби дағдылары мен қажеттіліктерін анықтап, оған сәйкес бос жұмыс орындарын іріктейді және жұмыс берушілермен байланыс орнатады.
Бұл кезең азаматқа жеке кеңес алуға, ұсынылған жұмыс орындарымен танысуға, қажетті рәсімдерден өтуге және біліктілігі мен кәсіби жоспарына сай жұмыс таңдауға мүмкіндік береді. Мансап орталығына жүгіну азаматты жұмысқа орналасқанға дейін сүйемелдеуді қамтитын үдеріс ретінде қарастырылады. Сондықтан пилоттық жоба барысында мамандардың жұмыс іздеушінің кәсіби бейінін дұрыс анықтауына, лайықты жұмыс ұсынуына және атқарылған жұмысты ақпараттық жүйелерде нақты көрсетуіне ерекше мән беріледі.
Жұмысынан айырылуына байланысты әлеуметтік төлемге қатысты екі мерзімді ажырата білу қажет. Пилоттық жоба кезінде төлем қолданыстағы тәртіппен жүргізіледі. Оны алуға құқығы бар азаматтар заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес төлем алу мүмкіндігін сақтайды.
Былтыр 11 маусымда бекітілген заңға сәйкес биыл 1 қаңтардан бастап жұмысынан айырылуына байланысты әлеуметтік төлемнің ең ұзақ мерзімі 3 айға дейін болады. Демек, жұмыс іздеу мерзімінің ұзаруы мен әлеуметтік төлем мерзімінің өзгеруі әртүрлі уақытта енгізіледі.
Жұмыспен қамту саласындағы екінші өзгеріс субсидияланатын жұмыс орындарын ұйымдастыруға қатысты. Мұндай орындарды Мансап орталықтары жұмыс берушілердің өтініші негізінде ашады. Бағдарламаға коммерциялық заңды тұлғалар, жеке кәсіпкерлер, шаруа және фермер қожалықтары, әлеуметтік кәсіпкерлер, мемлекеттік мекемелер, олардың ведомстволары мен бағынышты ұйымдары қатыса алады. Үкіметтік емес ұйымдар, олардың филиалдары мен өкілдіктері де өтініш беруге құқылы.
Барлық жұмыс берушіге ортақ талаптар бар. Олар кемінде 12 айдан бері жұмыс істеп келе жатқан болуы, банкроттық рәсімінде болмауы, экстремизмге қарсы іс-қимыл саласындағы заң талаптарын сақтауы және жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шаралары бойынша бұрын жасалған шарттарды тиісінше орындауы қажет. Сонымен қатар бір жұмыс орнының немесе бір шығынның мемлекеттік бюджеттен бірнеше бағдарлама арқылы қайталап қаржыландырылуына жол берілмеуге тиіс.
Субсидияланатын орындардың саны жұмыс берушінің санатына қарай белгіленеді. үкіметтік емес ұйымдар республикалық маңызы бар қалаларда 1-ден 10-ға дейін, ал өңірлерде 1-ден 5-ке дейін жұмыс орнын ұйымдастыра алады. Ол үшін ұйым үкіметтік емес ұйымдардың ресми дерекқорында тіркелген болуы керек.
Коммерциялық ұйымдар, жеке кәсіпкерлер, шаруа немесе фермер қожалықтары және әлеуметтік кәсіпкерлер үшін 1-ден 5-ке дейін орын қарастырылған. Бұл санаттағы жұмыс берушілердің жалақы бойынша берешегі болмауы, соңғы 12 айда әлеуметтік төлемдерді тұрақты аударуы және бағдарламаның алдыңғы кезеңдеріне қатысқан азаматтарды тұрақты жұмысқа қабылдауы қажет.
Мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілері үшін де 1-ден 5-ке дейін субсидияланатын орын көзделген. Ал ауылдық әкімдіктер мен коммуналдық кәсіпорындарға бөлек тәртіп қолданылады: жұмыс орындарының саны ауыл тұрғындарының жалпы санының 2-5 пайызы аралығында белгіленуі мүмкін.
Негізгі рәсімдер Электрондық еңбек биржасы арқылы жүргізіледі. Жұмыс берушілерді іріктеу, азаматтарды ашылған орындарға жолдау және қажетті құжаттарды тексеру электронды форматқа көшіріледі. Бұл қағаз құжат айналымын азайтып, өтініштерді қарауды жеделдетуге, рәсімдердің ашықтығын арттыруға және шешім қабылдаудағы адами факторды шектеуге бағытталған.
Осылайша, жаңартылған тәртіптің өзегінде нақты жұмысқа орналасуға көмектесу міндеті тұр. Бұл жұмыс іздеуші үшін тәжірибесі мен дағдысына сай ұсыныс алу, өз санатына белгіленген талаптар бойынша өтініш беру мүмкіндігі. Ал қолдаудың нәтижесі азаматтың лайықты жұмысқа орналасуымен және бюджет қаражатының мақсатты жұмсалуымен байланысты болмақ.
Айнұр КЕСІКБАЕВА,
Талдықорған қаласы
Мансап орталығы
филиалының маманы
