Қазақстанда тұтынушылық несиелерге қатысты жаңа салық саясаты енгізілуі мүмкін. Үкімет әзірлеген жаңа Салық кодексінің нұсқасына сәйкес, банктерге салынатын корпоративтік табыс салығы 25%-ға дейін көтеріледі. Бұл өзгеріс тұтынушылық несие беретін қаржы ұйымдарының салықтық жүктемесін арттырып, олардың несие саясатына ықпал етуі ықтимал, деп хабарлайды 7-su.kz желілік басылымы.
Негізгі мақсат – бизнесті несиелеуді ынталандыру
Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің айтуынша, аталған өзгеріс банктердің тұтынушылық несиелеуге емес, бизнеске қаржы бөлуін ынталандыруға бағытталған. Жаңа кодекс жобасына сәйкес, кәсіпкерлікті қаржыландыратын ұйымдарға салық мөлшерлемесі 20% деңгейінде сақталады. Бұл банктерді экономиканың нақты секторын қаржыландыруға ынталандыру үшін жасалып отыр.
«Экономиканың нақты секторын кредиттеуден алынған кірістер бойынша 20 пайыз мөлшерінде мөлшерлемені сақтай отырып, банктер үшін корпоративтік табыс салығының мөлшерлемесін 25 пайызға дейін арттыру көзделетінін атап өткім келеді», – деді Жұманғарин.
Қандай салдарға әкелуі мүмкін?
Сарапшылардың пікірінше, бұл бастама банктерді тұтынушылық несие көлемін қысқартуға итермелеуі мүмкін. Жаңа салық саясаты күшіне енсе, банктер тұтынушылық несие бойынша пайыздық мөлшерлемелерді көтеріп, қарыз беру талаптарын қатаңдатуы мүмкін.
Сонымен қатар, Бірінші кредиттік бюроның мәліметінше, 2024 жылғы ақпанда қазақстандықтар 838 млрд теңге көлемінде кепілсіз тұтынушылық несие алған. Бұл көрсеткіш қаңтармен салыстырғанда 4%-ға аз. Сарапшылар несие көлемінің төмендеуін осы бастамалармен байланыстыруда.
Алайда, қаржы саласының мамандары бұл өзгерістің ипотека, автонесие және депозиттерге тікелей әсер етпейтінін айтады. Дегенмен, тұтынушылық несие алу қиындаса, халық балама қаржы көздерін іздеуге мәжбүр болуы мүмкін.
Егер ұсынылған салықтық өзгерістер қабылданса, тұтынушылық несиелеу саласында айтарлықтай өзгерістер болуы ықтимал. Банктер тұтынушылық несиелеуді қысқартып, бизнесті қаржыландыруға көбірек көңіл бөлуі мүмкін. Бұл өз кезегінде қарапайым азаматтардың несиеге қолжетімділігіне әсер етуі мүмкін. Ал бұл өзгерістің халыққа оң немесе теріс әсер ететінін уақыт көрсетеді.
Фото: BAQ.KZ
