Алматы қаласынан 140 шақырым жерде салынып жатқан қуаты 60 МВт жаңа жел электр стансысын (ЖЭС) осы жылдың тамыз айының басында пайдалануға беру жоспарланып отыр. Стансы жылына 225,7 млн. кВт электр энергиясын өндіретін болады. Өндірістік сипаттамаларынан басқа, жоба осы өңір үшін өзінің экологиялық құрамдас бөлігі жағынан маңызды деуге болады.
ЖЭС салу және іске қосу парниктік газдар шығарындыларын 206 мың тоннаға дейін азайтуға мүмкіндік береді, сондай-ақ жылына шамамен 89 мың тонна дәстүрлі отынның орнын басады. Энергетикалық нысан Еңбекшіқазақ ауданында Шелек дәлізі деп аталатын, жаңартылатын энергия көздері (ЖЭК) әлеуетін дамытуға арналған бірегей өңірде салынуда. Мұнда желдің орташа жылдық жылдамдығы 50 метр биіктікте 7,8 м/с деңгейіне жетсе, ағынның тығыздығы 310 Вт/м2 құрайды. Болашақта ЖЭС қуатын 300 МВт-қа дейін арттыру жоспарлануда.
Жалпы құны 37,4 млрд. теңгені құрайтын жоба әрбір номиналды қуаты 2,5 МВт болатын 24 жел энергетикалық қондырғысын, қосалқы стансыны, электр қуатын тасымалдайтын әуе желілерін және ілеспе инфрақұрылым нысандарын салуды көздейді. Стансының негізгі жабдықтары – «GoldWind» компаниясында шығарылған. Жобаны «Самұрық-Энерго» АҚ қазақстандық электр энергетикалық холдингі «Power China» қытай корпорациясымен серіктестікте іске асыруда.
«Самұрық-Энерго» сарапшыларының айтуынша, Алматы қаласы мен облысында жұмыс істеп тұрған энергетикалық қуаттарға – Алматы ЖЭО, Қапшағай және Алматы Каскад ГЭС, Жамбыл ГРЭС, сондай-ақ Есік, Мойнақ, Қаратал, Талдықорған ГЭС-теріне қарамастан бұл өңірде энергия тапшылығы бар. Өйткені елдің ең ірі мегаполисі орналасқан облыстағы өндіруші күштер мұндағы электр қуатына деген сұраныстың тек 50 пайызын өтейді. Тапшылық сыртқы энергия өндірушілер (республиканың солтүстік облыстарынан, Жамбыл ГРЭС және Қырғызстаннан) есебінен жабылады.
Осы аталған факторлар, сондай-ақ өңірде жаңартылатын энергия көздерінің қолайлы ресурстық базасының болуы «Самұрық-Энерго» жобасы – Шелек дәлізіндегі 60 МВт-тық жел электр стансысы құрылысын іске асыруға негіз болды. «Самұрық-Энерго» АҚ-да бүгінде 5 ЖЭК нысаны жұмыс істейді. Өткен жылы олардың электр энергиясын өндірудегі жиынтық көлемі 325,3 млн. кВт құрады. Бұл Қазақ- стандағы барлық жаңартылатын энергия көздері нысандары өндіретін электр энергиясы көлемінің 7,7% құрайды.
Компания ЖЭК дамыту бастамасын белсенді қолдап келеді. Қазақстанның «жасыл экономикаға» көшуі жөніндегі тұжырымдама аясында энергетикалық холдинг электр энергиясы нарығының маңызды бөлігі болып табылатын ЖЭК электр энергиясын өндіру үлесін ұлғайтуға ұмтылады.
Бүгінгі таңда «Самұрық-Энерго» Алматы облысындағы ЖЭС нысанынан басқа, Ақмола облысының Ерейментау ауданында қуаты 50 МВт-тық жел электр стансысын салу жобасын іске асыруда.
Айгүл БАЙБОСЫНОВА
Еңбекшіқазақ ауданы
