«Қасиетіңнен айналайын, бабалар! Ғасырлар толқыны жасырған қасіретімді қозғаған, бүгінімнің арайлы шағын, берекелі мезгіл-мезіретін сенің ұлы қаһармандығың, ерен ерлігің мен маңдай теріңді шүмектеткен еңбегіңнің арқасында еншілептік-ау. Сары сағым көлбеген кеңістікке құштар көңілімнің еркіндігі, басымның азаттығы сендердің бізге аманаттаған ұлы мұраларың екен ғой», – деп тебіренгенде қос жанардан мөлт етіп ұлы бақыттың жасы үзіліп түсті.
Жанардың мөлдір сығындысын саусақпен сылып тастап, театр сахнасына тебірене телміре түстік. Көз ұшындағы арын ұрлатқан Меңтайдың мұңлы тағдыры у ұрттатқандай денені бір ысынтып, бір суынтты. «Жас құлындай шыңғырттым-ау. Нәрін сорып алғанда қабығы қалған лимондай лақтырып тастадым», – дейтін Тұмажанның аяр әрекеті соғыс дәуіріндегі қатал қоғамды көз алдыңа алып келеді. Майдангер досының ақтық өтінішін орындаймын деген жалған желеумен Меңтайды іздеп-тауып, досының аманатына қиянат істеген, жас қызды қорлап кеткен Тұмажан намысты тырнап, қабаққа ашу тепсітті. Ал: «Сен алтынсың. Алтынды қара ниетті адам лас қолымен, ақ жүрек жан таза қолымен де ұстайды. Сонда да алтын алтын күйінде нарқы мен қалпын бұзбай қалмай ма? Сен де сондайсың», – деп Меңтаймен тірлігін түйістерген, бақытын ұштастырған Ерболдай азаматты көңіліңмен аймалағандай боласың.
Тарихтың сан қилы жолын жүріп өткен қазақ халқының классикалық туындыларын сахналаған режиссер Фархат Молдағалидың режиссерлік шеберлігі тәнті етті. Алғашқы қойылымда бір ғана Меңтайдың басына түскен ауыртпалығын сахна арқылы сөйлетудегі режиссердің тапқырлығы таңдай қақтырса, екінші қойылымда Құлагердің сом мүсінінен тартып, аттардың бәйгеге шабатыны, сарнаған құстың образы көңілді көкке өрлеткендей күйге түсірді. Ал ғасырға жуық тарихы бар театрдың әрбір актерінің сахнадағы рөлі жоғары деңгейде сомдалып, қойылымда иненің жасуындай кемшілік байқалмады.
Тебіренткен осынау қос қойылым соңында Әмірсана Ришадұлы есімді ең жас көрерменнен пікір алдық. Ол: «Маған қойылым өте қатты ұнады. Мен Әзілхан Нұршайықов атамыздың бұл кітабын енді оқимын. Неткен аянышты, ауыр шығарма еді?! «Құлагерді» де оқып, жаттауға тырысамын», – деп олжалы қайтып бара жатқанын жеткізді. Ал салиқалы көрермен жүзіндегі толқыныс көпке дейін тарқаған жоқ. Осыдан-ақ, ел Тәуелсіздігіне тарту еткен Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының қойылымдары жүрекке жеткенін аңдадық.
Асыл СҰЛТАНҒАЗЫ
Алматы облысы
