Еңбек ресурстарын дамыту орталығының сарапшылары 2024 жылдың II-IV тоқсанына Enbek.kz электронды еңбек биржасының деректер базасында бос жұмыс орындарының қысқа мерзімді болжамын дайындады. Оған сәйкес, 2024 жылы ең көп сұранысқа ие мамандықтар – мұғалімдер мен орта медициналық қызметкерлер болады.
Биылғы болжамға сәйкес, электронды еңбек биржасында жарияланатын бос жұмыс орындарының саны 1,15-тен 1,3 млн бірлікке дейін болады деп болжанды. Базалық сценарийге сәйкес осы жылы электронды еңбек биржасындағы бос жұмыс орындарының саны 1,2 млн болады, бұл 2023 жылғы деңгейден 8% жоғары.
Базалық сценарийде 2024 жылы жалдамалы қызметкерлерге ең үлкен жиынтық сұраныс білім беру (364 мың бос жұмыс орны), денсаулық сақтау (105 мың бос жұмыс орны), басқа да жеке қызметтер көрсету (91 мың бос жұмыс орны), өңдеу өнеркәсібі (89 мың бос жұмыс орны), сауда және ауыл шаруашылығы (86 мың бос жұмыс орны) салаларында қалыптасады. Білім беру саласының кадрларға деген жоғары қажеттігі елде 2000-жылдардың басынан бері байқалып келе жатқан «бэйби бумға» байланысты.
Болжамға сәйкес, 2024 жылы ең көп сұранысқа ие 10 білікті мамандық мынадай:
- әлеуметтік ғылымдар бойынша орта мектеп мұғалімдері (31 мың бос жұмыс орны);
- мектепке дейінгі білім беретін тәрбиешілер (27 мың);
- күтім көрсететін орта медициналық персонал (23 мың);
- бастауыш сынып мұғалімдері (20 мың);
- үйде емделушілерге күтім жасайтын қызметкерлер (19 мың);
- жаратылыстану ғылымдары бойынша орта мектеп мұғалімдері (17 мың);
- математика ғылымдары бойынша орта мектеп мұғалімдері (16 мың);
- бухгалтерлер (15 мың);
- аспаздар (13 мың);
- арнайы білім беру саласындағы өзге оқытушылар (12 мың).
Сондай-ақ базалық сценарий шеңберінде биыл бос жұмыс орындарының ең көп саны Алматыда (125 мың), Қостанай облысында (117 мың), Астанада (97 мың), Қарағанды (88 мың) және Түркістан (87 мың) өңірлерінде болады деп болжанды.
Сонымен қатар негізгі және оптимистік сценарийлердегі бос жұмыс орындарының ең көп саны кәсіби мамандарға тиесілі. Аталған сценарийлерде 2024 жылы осы санат үшін бос орындар саны 311 мыңнан 409 мың бірлікке дейін, ал олардың жалпы бос орындар санындағы үлесі 26%-дан 31%-ға дейін болады деп болжанды.
Оптимистік сценарийде пессимистік сценариймен салыстырғанда келесі негізгі кәсіп топтарының үлесі жоғары: басшылар мен мемлекеттік қызметкерлер (4,7% қарсы 4,2%), кәсіби мамандар (31% қарсы 23%), техниктер мен көмекші кәсіби қызметкерлер (10,4% қарсы 8,1%), өнеркәсіп, құрылыс, көлік және басқа да байланысты кәсіптердің жұмысшылары (12% қарсы 9,9%), өндірістік жабдықтардың операторлары, құрастырушылар мен жүргізушілер (10,5% қарсы 8,6%).
Пессимистік сценарийде кәсіптің басқа негізгі топтарының үлесі жоғары. Бұл әкімшілік қызметкерлер (3,9% қарсы 3,5%), қызмет көрсету және сату саласының қызметкерлері (11,5% қарсы 8%), ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы, балық шаруашылығы және балық шаруашылығы фермерлері мен жұмыскерлері (1,2% қарсы 1,1%), біліктілігі жоқ жұмысшылар (30%-ға қарсы 19%).
Пессимистік сценарийде бос жұмыс орындарының ең көп саны біліктілігі жоқ жұмысшыларға тиесілі: 344 мың (барлық бос жұмыс орындарының 30%-ы).
Мәселен, білім беру және денсаулық сақтау салаларының білікті мамандары, сондай-ақ бухгалтерлер мен аспаздар көп сұранысқа ие болады.
Фото:egemen.kz
