Астана қаласындағы Сәкен Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті базасында елімізде ауыл шаруашылығы кооперациясын дамытуға арналған ауқымды республикалық семинар-кеңес өтті. Маңызды іс-шара Мемлекет басшысының кооперацияның тиімді әрі тұрақты моделін қалыптастыратын жаңа салалық заң әзірлеу жөніндегі тапсырмасын орындау аясында ұйымдастырылды. Жиынға Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлы, Президент Әкімшілігінің жауапты қызметкерлері, «Amanat» партиясының өкілдері, Атамекен Ұлттық кәсіпкерлер палатасының мамандары, сондай-ақ БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (ФАО) мен Халықаралық көші-қон ұйымының (ХКҰ) халықаралық сарапшылары қатысты, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Ермек Кенжеханұлы аталған мәселе елдің агроөнеркәсіптік кешенін ілгерілетудің ең маңызды стратегиялық құралдарының бірі екенін ерекше атап өтті. Кооперация тетігі ұлттық азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып, ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайы мен табысын әлдеқайда арттыруға зор мүмкіндік береді. Вице-министрдің келтірген ресми мәліметтеріне сүйенсек, соңғы 5 жылда тіркелген ауыл шаруашылығы кооперативтерінің саны 53%-ға өсіп, бүгінде 4,5 мың бірлестікке жетті. Өндіріс көлемі де 2 есеге артып, кооперативтердегі мал басы 52,5%-ға көбейді. Саланың осындай қарқынды дамуы мемлекеттік қолдау шараларын жүйелі түрде кеңейтудің тікелей нәтижесі. Осы ретте «Ауыл аманаты» мемлекеттік бағдарламасы аясындағы жеңілдетілген қаржыландыру мен тіркеу рәсімдерін оңайлату жұмыстары шешуші рөл атқарды.
Бүгінгі таңда Үкімет кооперацияны дамытуға бағытталған кешенді ынталандыру шараларын кезең-кезеңімен іске асыруда. Олардың қатарында мемлекеттік қолдаудың барлық түріне тең қолжетімділік, салықтық жеңілдіктер, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді беру кезіндегі қосымша артықшылықтар және білім тарату орталықтары базасында фермерлерді оқыту қарастырылған. Сонымен қатар, вице-министр дамуды тежейтін негізгі факторларды да ашық айтты. Оның ішінде халық арасында ұжымдық шаруашылықтың артықшылықтары туралы түсіндіру жұмыстарының әлсіздігі, басқарушылық құзыреттің жеткіліксіздігі және қаржылық мүмкіндіктердің шектеулілігі кедергі болып отыр. Жиын барысында кооперативтердің негізгі мақсаты тек өндірісті ұлғайту емес, сонымен бірге сервистік қызметтерді қамтамасыз ету және бірлескен қайта өңдеуді ұйымдастыру екені баса айтылды.
Қазіргі таңда елімізде 1,6 млн жеке қосалқы шаруашылық (ЖҚШ) бар. Жалпы сүт өнімінің 61%-ын және ет өнімінің 44%-ын өндіретін осы шаруашылықтар ауылдағы жұмыспен қамту деңгейіне тікелей әсер етеді. ЖҚШ-лардың саны өте көп болғандықтан, олар салалық ынтымақтастықты нығайту үшін зор резерв қалыптастырады. Алайда оларға өнімді тұрақты өткізуді қамтамасыз ететін ірі қайта өңдеуші кәсіпорындар мен сенімді нарық қатысушылары қажет. Жеке қосалқы шаруашылықтар өндіріс көлемін қамтамасыз етсе, қайта өңдеушілер тұрақты өткізу арнасын реттейді, ал кооперативтер осы тізбектің барлық қатысушыларын байланыстыратын тиімді буын қызметін атқарады.
Мұндай тәсілдер соңғы жылдары тәжірибеде қалыптасқан «тірек» кооперация моделінің басты негізі. Министрлік осы қарым-қатынастарды заңнамалық деңгейде нақты реттеуді көздейді. Құрамына мемлекеттік органдар, қаржы институттары, ғылыми қауымдастық пен салалық одақтар кіретін арнайы жұмыс тобы мемлекеттік қолдау шараларын жетілдіру мәселелерін мұқият қарастыруда. Семинар-кеңес қатысушылары ұсынылған «тірек» моделінің ауылдық аумақтарды өркендетудегі тәжірибелік маңызын толық қолдады. Кездесу қорытындысы бойынша әзірленген нақты ұсынымдар уәкілетті мемлекеттік органдарға жолданды. Ермек Кенжеханұлы айтылған пікірлердің барлығы кооперативтер қызметінің ашықтығын арттыратын және ауыл тұрғындарының табысын еселейтін тиімді заң жобасында ескерілетінін жеткізді. Осылайша, ауыл шаруашылығы кооперациясы сапалық жаңа деңгейге көтеріледі.
