Астана қаласы прокуратурасы басқармасының прокуроры Талант Қалиев брифинг барысында қазақстандықтарды алдау үшін жиі қолданылатын қулық-сұмдықтарды жария етті, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Елімізде киберқылмыс түрі өршіп, азаматтардың қаржылық қауіпсіздігіне нұқсан келуде. Прокуратура өкілінің мәлімдеуінше, ең кең тараған тәсіл – банк немесе құқық қорғау органдарының атынан қоңырау шалу. Қылмыскерлер шотта күмәнді операциялар жүріп жатқанын айтып, тұрғындарды шошытады. Содан соң қаржыны «қауіпсіз шотқа» аударуды талап етеді. Шын мәнінде, қаржы ұйымдары немесе мемлекеттік мекемелер ақшаны белгісіз тұлғаларға аударуды ешқашан сұрамайды. Оған қоса, алаяқтар несие мәртебесі өзгергені туралы жалған SMS жіберіп, ондағы сілтеме арқылы жеке куәлік, банк картасы мәліметтерін қолды етеді.
Техниканың дамыған заманында алаяқтар туысқандардың дауысын айнытпай салатын жасанды интеллект мүмкіндіктерін де пайдалана бастады. Қиын жағдайға тап болғанын айтып, шұғыл көмек сұраған туысыңыздың қоңырауына бірден сенбеңіз. Мұндайда телефон тұтқасын қойып, жақын адамыңызға өзіңіз қайта қоңырау шалып, ақпаратты тексерген абзал.
Сондай-ақ брифингте дропперлік, яғни алаяқтарға өз банк картасын немесе шотын сыйақы үшін пайдалануға беру мәселесі қозғалды. Тұрғындар байқамай қылмыстық схеманың қатысушысы болып қалуы мүмкін. 2025 жылғы 16 қыркүйектен бастап Қазақстанда Қылмыстық кодекстің 232-1-бабы күшіне енді. Ол дропперлік үшін қатаң жауапкершілікті қарастырады. Заң бойынша мүлкі тәркіленіп, 7 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қолданылады. Бірнеше ондаған мың теңге үшін болашағыңызға балта шаппаңыз.
Қаржыны қорғаудың негізгі ережелері:
-
SMS-кодтарды, құпия сөзді, CVV/CVC кодтарды ешкімге айтпаңыз;
-
Банк қызметкері хабарласып, ақша аударуды сұраса, сөйлесуді доғарып, колл-орталыққа өзіңіз хабарласыңыз;
-
Бөгде адамдардың нұсқауымен телефонға бейтаныс бағдарламалар жүктемеңіз;
-
Мессенджерлердегі күмәнді сілтемелерге өтпеңіз;
-
Психологиялық қысымға бой алдырмай, сабыр сақтаңыз.
