Бас прокуратура жанындағы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеттің мәліметінше, 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында елімізде қылмыстық құқық бұзушылықтар саны 6,5%-ға азайған.
Атап айтқанда, 64 529 қылмыстық құқық бұзушылық тіркелген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4 463 жағдайға кем.
Комитет мәліметі бойынша, тіркелген құқық бұзушылықтардың 80 пайызын қылмыстар құрайды. 2025 жылдың алты айында 52 117 қылмыс тіркелген. Бұл көрсеткіш 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6 880 жағдайға аз, яғни 11,7%-ға төмендеген.
Қылмыстық құқық бұзушылықтардың құрылымы:
-
Аса ауыр қылмыстар – 58,4%-ға азайды
-
Орташа ауырлықтағы қылмыстар – 14%-ға төмендеді
-
Онша ауыр емес қылмыстар – 13,4%-ға азайды
-
Ауыр қылмыстар – 2,4%-ға артты
Сонымен қатар, тіркелген құқық бұзушылықтардың бір бөлігі әкімшілік құқық бұзушылықтар санатынан қылмыстық санатқа ауыстырылған. Осыған байланысты құқық бұзушылықтар саны артқан. 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында мұндай 12 412 жағдай тіркелді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 24%-ға көп. Қазіргі таңда бұл барлық құқық бұзушылықтардың шамамен 20 пайызын құрайды.
Қылмыстың жекелеген түрлері бойынша төмендеу байқалады:
-
Ұрлық – 27,6%-ға азайды (16 309-дан 11 809-ға дейін)
-
Тонау – 34%-ға төмендеді (870-тен 574-ке дейін)
-
Қарақшылық – 38,6%-ға азайды (70-тен 43-ке дейін)
-
Адам өлтіру – 18,8%-ға төмендеді (324-тен 263-ке дейін)
-
Адам өлтіруге оқталу – 32,1%-ға азайды (78-ден 53-ке дейін)
-
Бұзақылық – 23%-ға азайды (892-ден 687-ге дейін)
-
Зорлау – 11,7%-ға азайды (256-дан 226-ға дейін)
Бұзақылық пен ұрлық сынды құқық бұзушылықтардың азаюына құқық қорғау органдары тарапынан қабылданып жатқан кешенді алдын алу шаралары, оның ішінде бейнебақылау жүйелерін кеңінен қолдану, цифрлық бақылау және қоғамдық орындардағы қауіпсіздікті күшейту себеп болған.
Алаяқтық деңгейі өсіп отыр
Сонымен қатар, алаяқтық фактілерінің саны аздаған өсім көрсетіп отыр – 22 812 жағдай (0,7%-ға көп).
Интернет-алаяқтық 24,7%-ға артып, 9 936-дан 12 390 жағдайға жетті. Құқық қорғау органдары бұл жағдайды интернеттегі жалған сайттар мен жарнамалар, әлеуметтік желілер, онлайн жеткізу қызметтері мен алаяқтық сипаттағы қоңыраулар арқылы жасалатын қылмыстармен байланыстырып отыр.
Биылғы жартыжылдықта елімізде жалпы қылмыстық ахуал тұрақтану үрдісін көрсетіп отыр. Бірқатар ауыр және аса ауыр қылмыс түрлерінің төмендеуі — құқық қорғау жүйесінің тиімділігін, профилактикалық шаралардың нәтижесін көрсетеді. Алайда интернет-алаяқтықпен күрес – әлі де өзекті міндет болып қала бермек.
