Тозығы жеткен әлеуметтік нысандарды қалпына келтіру, қайта жаңғырту мәселесінде оңтайлы жоспар керек. Мәселен, уақытында өңірдің шалғай орналасқан ауылдары тұрғындар санына орай салынды. Кейін мұндай елді мекендерден халық үдере көшіп, үлкен-үлкен ғимараттар қаңырап қалды. Мектептерде бала саны мүлдем азайып кеткен. Ал мұндай нысандарға миллиардтап ақша шашып, жөндегеннен бюджеттің дорбасы қағылады.
Мәселен, Алакөл ауданына қарасты Тоқжайлау ауылындағы 900 орындық мектепте қазір 200 оқушы білім алуда. Кеңес заманында салынған нысан қазір күрделі жөндеуге сұранып тұр. Ал мұндай ғимаратты қайта қалпына келтіру үшін шамамен 3-4 млрд. теңге қаржы жұмсалады. Осынша соманы оқушы санының аздығы мен ғимараттың көп бөлігінің бос тұруы құмға сіңген судай етпек. Есесіне мұндай нысандарға ағымдық жөндеу жүргізу, болмаса орнына көлемі шағын нысан салу аса тиімді. Дәл осындай мәселелер апта аяғында өткен облыстық мәслихаттың бірлескен тұрақты комиссияларының отырысында қаузалды.
Отырыста білім беру ұйымдарында заң нормаларына сәйкес келмейтін асханалар турасында, Жетісу облыстық мәслихатының 2023 жылғы 15 желтоқсандағы № 11-64 «Жетісу облысының 2024-2026 жылдарға арналған облыстық бюджеті туралы» шешіміне өзгерістер енгізу, облыс бюджетінің 2024 жылғы 11 айдағы игерілуі және мәслихаттың 2023 жылғы 20 маусымдағы № 4-31 «Жетісу облысының әлеуметтік маңызы бар қатынастардың тізбесін айқындау туралы» шешіміне өзгеріс енгізу туралы мәселелер қаралды. Облыстық мәслихат депутаттары денсаулық сақтау саласында қордаланған мәселелерге алаңдаушылық танытты. Байқағанымыздай, аталмыш басқарманың коммуналдық қарыздары 6 млрд. теңгеге жуықтаған. Бір емес, бірнеше жылда жамала-жамала көбейген қарызды жабу мәселесінде бірлесе жұмыс істеу жайы таразыланды. Сонымен қатар, облыстық экономика және бюджетті жоспарлау басқармасы басшысының сөзінше, қаржы қалтасына қайта-қайта өзгеріс енгізуге жосықсыз жеткізуші мердігерлер түрткі болған. Салынуы тиіс нысан уақытында басталмайды, уақытында аяқталмайды. Осылайша қаржы жұмсалмайды. Бұл өз кезегінде бюджет қаржысын тиімді игермеген деген тұжырымға саяды. Осы мәселенің шешімді жолын таразылаған облыстық мәслихат хатшысы Гүлнар Тойлыбаева келер жылы мемлекеттік сатып алу Заңы тың өзгеріспен іске қосылатынын, осы уақытқа дейінгі кемшін дүниелер сол өзгеріспен қалыпқа келетінін алға тартты.
Бюджет мәселесінде «Ауыл аманаты» бағдарламасының да жайы електен өтті. Құзырлы орган өкілдері республикадан межеленген қаржы аударылмағанын, несиеге өтініш берушінің сатып алуы тиіс тауарының құны жыл басынан бері едәуір өскенін алға тартып, дабыл қақты. Айтуларынша, бюджетке межеленген, яғни жоспарланған соманың түспеуі һәм тиісінше жұмсалмауы, бюджет қаржысын игермеуге апарған. Мәслихат хатшысы бұл мәселені де ҚР Парламентінің қос палатасына жеткізетінін, оны тиімді тарқатуға күш салатынын жеткізді.
Аталған мәселелер артынша өткен облыстық мәслихаттың ХХІІІ сессиясының күн тәртібіне енгізіліп, депутаттар енгізілген өзгерістерді мақұлдады.
Дастанбек САДЫҚ
Фото: https://www.instagram.com/p/DCYZmxWqQiZ/
