Биылғы жылдың ең маңызды саяси науқаны – Президент сайлауына аз ғана күн қалды. Осыған орай біз Қарасай аудандық аймақтық сайлау комиссиясының төрайымы Ғалия Амановаға жолығып, сайлауға дайындық барысын сұраған едік.
— Қарасай ауданы бойынша 1 аумақтық және 101 учаскелік сайлау комиссиясы бар, – деді Ғалия Матанқызы сөз басында. – Учаскелік сайлау комиссияларының құрамында 817 адам еңбек етуде. Ал, аумақтық комиссияда 7 адам болса, оның екеуі – төраға мен хатшы кәсіби негізде жұмыс жүргізіп келеді.
Бүгінгі күнге Қарасай ауданы бойынша 192 280 сайлаушы тіркелген. Ауданымыз Алматы қаласының іргесінде болғандықтан, ішкі, сыртқы миграция маңызды орын алады. Яғни, сайлаушылардың саны күннен- күнге көбейіп келеді. Мысалы, бүгіндері бізде 101 сайлау учаскесі болса, келесі жылы олардың саны 111-ге жетуі әбден мүмкін. Себебі, қолданыстағы заң бойынша сайлаушылардың саны 3 мыңнан асатын болса, жаңа учаске ашуға міндеттіміз.
Сайлау учаскелері сайлаушылардың тізімін жергілікті атқарушы органдардан алып, қазір сол тізім бойынша жұмыс жүргізіп келеді. Сайлауға 10 күн қалғанға дейін шақыру қағаздарын таратып, өзге жаққа кететіндерге бекіту қағаздарын беріп үлгеруіміз керек.
— Жалпы, сайлау учаскелерінің дайындығы қандай?
— Барлық учаскелерге күнтізбелері ілінді, банерлер мен билбордтар, атап айтқанда 18 билборд, 164 банер көрнекі жерлерден көрінуде. Біздің қызметімізге үгіт-насихат жұмыстары кірмейді, ал халықты құлақтандыратын хабарландыру парақшалары таратылған. Сонымен қатар, сайлау комиссиялары қажетті техникалық құралдармен толықтай қамтамасыз етілген. Оның ішіне компьютерден бастап, сайлау жәшіктеріне дейін кіреді.
Қараша айынан бастап тәулік бойы кезекшілік жасау жолға қойылған. Кез келген адам өзін толғандырған сұраққа жауабын ала алады. Немесе, үйінде отырып-ақ аудан әкімшілігінде ашылған колцентрге 2-99-81 нөміріне хабарласып, барлық ақпаратты алуына болады. Кез келген адам өзінің ЖСН нөмірі бойынша облыстық сайулау комиссиясының орталығына шығып, ақпарат алуына мүмкіндік туғызылған.
— Сайлау учаскелерінің орналасқан жерлері туралы айта кетсеңіз?
— Біздегі сайлау учаскелерінің 70-80 пайызы мектептер мен колледждерде, балабақшаларда орналасқан. 7 учаскеміз дәрігерлік амбулаторияда, 6 учаске ғана жекеменшік ғимаратта орналасқан. Оларда сайлау науқанының қалыпты өтуіне қажетті барлық жағдай жасалған. Негізінен аудан жауапты саяси науқанды жоғары деңгейде өткізуге дайын деп айта аламын.
— Алматы қаласында еңбек етіп, Қарасай ауданында тіркеусіз тұрып жатқан адамдар көп екенін білеміз. Солардың сайлау құқығы қалай атқарылады?
— Осындай мәселелерге байланысты қызметтің жаңа түрі қалыптасты. Алматы облысы бойынша ірі бес ауданда, атап айтқанда, Іле, Қарасай, Талғар, Жамбыл және Еңбекшіқазақ аудандарындағы бір-бір учаскеге халыққа қызмет көрсету орталығының қызметкері қосымша бекітіліп берілді. Олар белгілі бір мекенжайда бірнеше жылдан бері тіркеусіз тұрып жатқан адамдарды бір күнге тіркеуге алып, дауыс беру құқығын пайдалануға мүмкіндік жасайтын болады. Ертеңінде ол адам автоматты түрде тіркеуден шығарылады. Демек, алдағы уақытта өзі барып тіркелуге міндетті.
— Сырттан келгендер, өзге жаққа кететіндер бар ма?
— Әзірге ондай өтінішпен келіп жатқандар жоқ. Алайда сайлау жақындағанда келушілердің болатыны кәміл.
— Сайлауды бақылаушылар тіркеліп жатыр ма?
— Әзірге шетелдік бақылаушылар тіркелуде. Мысалы, Словения мен Францияның өкілдері учаскелермен танысып жүр. Ал, өзіміздің адамдар жақындағанда келеді деп күтілуде. Бақылаушылар негізінен белгілі бір партияның немесе қоғамдық ұйымның атынан келе алады. Бұл жерде де партия мен қоғамдық ұйымның жарғысында бақылаушы жіберу құқығы көрсетілуі шарт.
Осындай ұйымның мөрі басылған ресми қағазбен келген адам ғана сайлауды бақылауға жіберілетін болады. Кейбіреулер, президенттікке үміткердің сенімді өкілі де бақылаушы бола алады деп түсінеді. Бұл олай емес екенін айта кеткім келеді.
— Әңгімеңізге рахмет!
Сұхбаттасқан – Қуат ҚАЙРАНБАЕВ
Қарасай ауданы,
Алматы облысы
